Rak płuca

Rak płucaOceń:
(3.48/5 z 21 ocen)
Rak płuca
Rak płuca w RTG klatki piersiowej (Fot. "Choroby wewnętrzne", red. A. Szczeklik, Medycyna Praktyczna, Kraków 2006)

Jak często występuje rak płuca?

Rak płuca (inaczej rak oskrzela) to najczęstszy nowotworów złośliwy w Polsce (i na świecie). Każdego roku w naszym kraju odnotowuje się około 19 000 nowych zachorowań (w tym ok. 15 000 zachorowań u mężczyzn, a ok. u 5000 kobiet). W ostatnich latach liczba nowych przypadków raka płuca u mężczyzn zaczęła się zmniejszać, ale niestety nadal zwiększa się liczba zachorowań u kobiet.

Rak płuca jest główną przyczyną zgonu z powodu chorób nowotworowych w Polsce – w 2008 r. z powodu tego nowotworu zmarło 22 478 Polaków. Aż 1/3 wszystkich zgonów mężczyzn z powodu chorób nowotworowych wiąże się z rakiem płuca. Trzeba podkreślić, że od niedawna w ciągu roku więcej kobiet umiera z powodu raka płuca (13%) niż z powodu raka piersi (12,5%)!

Jakie są objawy raka płuca?

Rak płuca daje charakterystyczne objawy, ale pojawiają się one zwykle dość późno, często dopiero wówczas, gdy nie jest już możliwe wyleczenie. U około 75% chorych występuje utrzymujący się przez wiele tygodni kaszel (zob. Kaszel), u 2/3 pojawia się duszność (uczucie braku oddechu, „ciężki” oddech”, uczucie obezwładniającego zmęczenia; zob. Duszność), a u około 1/3 krwioplucie (poprzez krwioplucie należy rozumieć nie tylko odksztuszanie krwi, ale również odkaszliwanie brunatnej wydzieliny lub krwiście podbarwionego śluzu; zob. Krwioplucie). Mogą się pojawić również inne objawy, takie jak ból w klatce piersiowej, chrypka, zaburzenia połykania (zob. Dysfagia) i ból barku. Warto pamiętać, że nietypowo przebiegające i trudno poddające się leczeniu zapalenie płuc może – choć oczywiście nie musi – być objawem raka płuca.

Ponadto rozwijającemu się rakowi płuca często towarzyszą inne objawy (lekarze określają je mianem „objawów ogólnych”): bóle kostno-stawowe, ogólne osłabienie, zmniejszenie masy ciała, podwyższona temperatura (zwykle utrzymująca się ok. 37°C), zaburzenia czucia, zakrzepowe zapalenie żył i zespoły paranowotworowe.

Co to jest zespół Hornera i guz Pancoasta?

Zespół Hornera to charakterystyczna grupa objawów, nazwana tak od nazwiska szwajcarskiego okulisty Johanna Friedricha Hornera, która stosunkowo często towarzyszy zaawansowanemu rakowi płuca: opadanie powieki górnej, zapadnięcie gałki ocznej i zwężenie źrenicy. Przyczyną zespołu Hornera jest uszkodzenie przez rosnący guz płuca niektórych włókien nerwowych (tzw. zwoju gwiaździstego). Zwój gwiaździsty jest ważnym elementem układu nerwowego, współtworzy bowiem tzw. pień współczulny.

Guz Pancoasta to określenie pochodzące od nazwiska amerykańskiego radiologa Henry’ego Pancoasta, oznaczające raka płuca, który rozwija się w górnej części płuca (nazywanej przez lekarzy „szczytem” płuca), po lewej lub prawej stronie. Guz w tej lokalizacji szybko zajmuje ścianę klatki piersiowej, obojczyk oraz przebiegające w jego sąsiedztwie naczynia krwionośne doprowadzające i odprowadzające krew z kończyny górnej (zwłaszcza tętnicę i żyłę podobojczykową, które biegną zgodnie ze swoją nazwą w bezpośrednim sąsiedztwie obojczyka, odpowiednio po lewej i prawej stronie). Guz Pancoasta bardzo często nacieka również elementy splotu barkowego (włókna nerwowe wychodzące z szyjnego odcinka kręgosłupa, z których powstają nerwy odpowiedzialne za ruchy kończyny górnej oraz czucie w tej części ciała).

Jakie są przyczyny raka płuca?

Bez wątpienia jedną z głównych przyczyn zachorowania na raka płuca jest palenie papierosów, a tym samym narażenie na kilkaset substancji o działaniu rakotwórczym, które znajdują się w dymie papierosowym. Dlatego ryzyko zachorowania dotyczy zarówno osób aktywnie palących, jak i biernych palaczy, np. członków rodzin, którzy oddychają powietrzem zawierającym toksyczne substancje.

Inne czynniki odpowiedzialne za zachorowanie na raka płuca to: narażenie na radon i azbest, metale ciężkie, niektóre substancje chemiczne i przemysłowe zanieczyszczenia powietrza oraz predyspozycje genetyczne.

Czy rak płuca to jedna choroba?

Pojęcie raka płuca obejmuje kilkadziesiąt różnych typów nowotworów złośliwych o odmiennej budowie mikroskopowej, nieco odmiennych przyczynach, innej lokalizacji w płucach (centralnie, czyli bliżej wnęki płuca, lub obwodowo, czyli bliżej ściany klatki piersiowej), innym sposobie powstawania przerzutów i odmiennym rokowaniu.

Tradycyjny – uproszczony – podział raka płuca ze względu na budowę histologiczną obejmował dwie duże grupy: niedrobnokomórkowego raka płuca (często stosuje się skrótowiec NDRP; ok. 80% wszystkich zachorowań) oraz drobnokomórkowego raka płuca (DRP; ok. 20% wszystkich zachorowań). Nieco bardziej szczegółowy, choć wciąż uproszczony, podział przedstawia się następująco:

  • rak płaskonabłonkowy (do niedawna najczęstszy [40%], obecnie częstość jego występowania szybko się zmniejsza),
  • rak gruczołowy (coraz częstszy [30%], w niektórych krajach jest już najczęstszym typem raka płuca),
  • rak wielkokomórkowy (ok. 10–15% przypadków, częstość zachorowań nie ulega znaczącej zmianie),
  • rak drobnokomórkowy (ok. 20% przypadków, wiąże się z bardzo złym rokowaniem),
  • rakowiak (kilka procent wszystkich zachorowań na raka płuca, wiąże się z bardzo dobrym rokowaniem).

Jakie badania wykonuje się w celu rozpoznania raka płuca?

Lekarze zlecają badania, których celem jest po pierwsze określenie położenia guza w płucu (zwykle w pierwszej kolejności wykonuje się zdjęcie rentgenowskie, a następnie tomografię komputerową klatki piersiowej). Jednocześnie konieczne jest ustalenie zaawansowania regionalnego, stwierdzenie przerzutów w węzłach chłonnych położonych w pobliżu rozwidlenia tchawicy stanowi bowiem podstawowy czynnik umożliwiający podjęcie decyzji o najbardziej właściwym sposobie leczenia: jeśli w tej grupie węzłów chłonnych są przerzuty, to pierwotna operacja nie przynosi na ogół choremu pożądanych korzyści. Poza tomografią komputerową do oceny tej grupy węzłów często wykorzystuje się pozytonową tomografię emisyjną (PET), a do niedawna stosowano inwazyjną metodę polegającą na diagnostycznym wycięciu tych węzłów poprzez niewielkie cięcie, zwykle tuż powyżej górnej krawędzi mostka (mediastinoskopia szyjna). W przypadku szczególnych lokalizacji guza płuca (np. opisywanego powyżej guza Pancoasta) lekarze często zlecają badania metodą rezonansu magnetycznego, ponieważ ta metoda obrazowania pozwala precyzyjnie ocenić naciekanie struktur układu nerwowego (co jest typowe dla guza Pancoasta).

Kolejnym elementem diagnostyki jest ustalenie budowy histologicznej guza. Wybór metody zależy od lokalizacji guza. Może to być bronchoskopia (czyli oglądanie za pomocą elastycznego urządzenia wnętrza tchawicy i oskrzeli) z pobraniem wycinka z guza widocznego wewnątrz oskrzela albo biopsja guza położonego poza światłem oskrzela. W przypadku guza położonego w pobliżu ściany klatki piersiowej materiał do badania mikroskopowego można uzyskać, wykonując biopsję przez ścianę klatki piersiowej (tzw. biopsję transtorakalną), zwykle pod kontrolną TK. Czasem wykonuje się także wspomnianą powyżej mediastinoskopię lub biopsję węzłów chłonnych nadobojczykowych (jeśli są powiększone lub gdy na podstawie badań obrazowych powzięto podejrzenie o ich zajęciu przez nowotwór). Jeśli za pomocą opisanych metod nie udaje się potwierdzić rozpoznania na podstawie badania mikroskopowego pobranych tkanek, czasem konieczne jest otwarcie klatki piersiowej (torakotomia) lub wprowadzenie do klatki piersiowej specjalnych narzędzi (wideotorakoskopia – metoda wykorzystująca niewielką kamerę do oglądania wnętrza klatki piersiowej [analogicznie jak w powszechnie wykonywanych operacjach laparoskopowych w przypadku kamicy pęcherzyka żółciowego – operacji brzusznych przeprowadzanych poprzez niewielkie nacięcia skóry z użyciem małej kamery i specjalnych narzędzi), aby w sposób ostateczny potwierdzić rozpoznanie raka i zaplanować odpowiednie leczenie.

Lekarz często zleca również inne badania (np. badanie mikroskopowe śliny, badania wskaźników laboratoryjnych [w tym tzw. markerów nowotworowych, czyli substancji, których zwiększone stężenie może wskazywać na określony typ nowotworu złośliwego], tomografię komputerową jamy brzusznej i mózgu).

Bardzo istotnym czynnikiem, od którego zależy wybór postępowania, jest ocena sprawności oddechowej i ogólnej chorego. W tym celu wykonuje się badanie spirometryczne (zob. Spirometria) oraz inne testy.

Kluczem do właściwego leczenia jest bardzo precyzyjne określenie tzw. zaawansowania klinicznego choroby nowotworowej, dlatego staranne przeprowadzenie wszystkich badań przed podjęciem decyzji o sposobie postępowania jest konieczne i wymaga cierpliwości zarówno ze strony chorego, jak i lekarza. W ocenie zaawansowania lekarze posługują się klasyfikacją TNM, która uwzględnia wielkość guza, jego lokalizację i rodzaj zajętych przez niego tkanek (np. zajęcie błony surowiczej pokrywającej płuco [opłucnej płucnej] lub wyścielającej wnętrze klatki piersiowej [opłucnej ściennej]), występowanie przerzutów w poszczególnych grupach węzłów chłonnych oraz występowanie przerzutów w narządach odległych (rak płuca często tworzy przerzuty w wątrobie, nadnerczach i mózgu).

W przypadku raka drobnokomórkowego, który stanowi około 20% wszystkich przypadków raka płuca, często stosuje się inny sposób klasyfikacji zaawansowania choroby, dzieląc chorych na dwie grupy. Pierwsza z nich to chorzy o zaawansowaniu ograniczonym (ang. limited disease), w której można w uproszczeniu przyjąć, że nowotwór ogranicza zasięg do jednej połowy klatki piersiowej, drugą stanowią chorzy, u których zasięg choroby jest większy (choroba rozległa, ang. extensive disease).

Data utworzenia: 22.04.2013
strona 1 z 3
Udostępnij:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu
    • Gabs
      2016-12-13 13:49
      Witam Ja mam z kolei 21 lat i palę od dwóch (aktywnie, bo bierną palaczką jestem praktycznie od urodzenia - rodzice palą od wielu lat). Trochę się niepokoję, bo występuje u mnie większość objawów. Byłam na badaniach, nic nie wykryto, ale i tak nie daje mi to spokoju. Chrypkę miałam już zanim zaczęłam palić, ostatnio stała się po prostu nieznośna. Gdy kaszlę, odkrztuszam białą, przeźroczystą lun biało-żółtą wydzielinę (choć kolor tej ostatniej zwalam na fakt, że piję hektolitry czarnej herbaty w ciągu dnia), miewam problemy z przełykaniem ale właściwie tylko ze względu na fakt iż mam wrażenie, że między jamą nosową a gardłem mam gulę z wydzieliny (którą być może odkrztuszam), która zwłaszcza w nocy spływa mi do gardła. (z tym także byłam u lekarza, który polecił mi krople do nosa. Szkoda tylko, że udrożnią mi nos na dwie godziny, później jest 4 razy gorzej i tracę po nich węch na tydzień (y) ) Tak samo odczuwam bóle w klatce piersiowej, w różnych miejscach, czasem silniejsze, czasem mniej. Szybko się męczę, gdy przebiegnę kilkadziesiąt metrów dostaję duszności, ale nie uprawiam żadnego sportu, więc to równie dobrze może być wina słabej kondycji (no i niewydolności płuc od palenia oczywiście). Zaś nawracające zapalenie oskrzeli (co roku w listopadzie przez praktycznie 5 lat z rzędu) miałam również zanim zaczęłam palić. Piszę ponieważ, tak jak wspomniałam, nie wiem co o tym myśleć. Miałam badania jakieś 2,5 mies temu (z tego co wiem, palacze powinni się badać raz do roku), nic nie stwierdzono, jednak mam wątpliwości, bo tak jak większość objawów (oprócz niepokojącego bólu w klatce piersiowej, chociaż niewykluczone, że jest objawem permanentnego stresu, który jest obecny w moim życiu 24/7) potrafię sobie usprawiedliwić, to tak boję się, że może to mnie doprowadzić do zguby. Stąd też moje pytanie, czy powinnam zaufać lekarzowi i odłożyć kolejne badanie na przyszły rok, czy jednak zmienić lekarza i zbadać się jeszcze raz? Pozdrawiam :)odpowiedz
      • Zeta
        2017-01-29 21:08
        Zrób badanie MRI - nie trzeba skierowania od lekarza - kosztuje 600-800 zł (były zniżki na Grouponie)odpowiedz
    • Ela
      2016-04-25 20:16
      Dzień dobry, proszę o odpowiedź jak dalej postępowac w takim przypadku: Podopłucnowo w segmencie 3 płuca prawego guzek 7 mm który uległ wzmocnieniu po podaniu środka kontrastowego - możliwy proces neoplazmatyczny. To są wyniki mojej Mamy - lekarz kazał czekać i powtórzyć badanie za 3 miesiące - czy to jest bezpieczne takie czekanie?odpowiedz
      • Zeta
        2017-01-29 21:09
        neoplasma - to proces nowotworowy - nie ma na co czekać!odpowiedz
    • Julia
      2016-04-15 17:24
      Witam ,
      Mam 19 lat pale juz 6 lat i w ostatnich miesiącach zauważyłam że często mam
      problemy z oddychaniem świszczący dźwięk przy oddychaniu szczególnie rano
      kaszel który utrzymuje się już pół roku i odkszuszanie żółtej wydzieliny
      oraz od czasu do czasu bule w klatce . Czy mogą to być objawy raka płuc ? Czy
      w takim wieku można już go mieć ? Czy warto iść z tym do lekarza ?odpowiedz
      • fgsfds
        2016-11-11 03:44
        palisz 6 lat i masz kaszel dopiero od pół roku? woah. też bym tak chciała. osoba która pali tyle lat ma kaszel, odkrztusza wydzieliny, miewa świszczący oddech i chrypkę, może dostać od palenia astmy, albo ją mieć w łagodnej formie i o tym nie wiedzieć. świszczący oddech, odkrztuszanie wydzieliny, kaszel i ból w klatce piersiowej może być spowodowany zwyczajnie zapaleniem oskrzeli @_@ lekarz, rtg i tyle. nie masz żadnego raka.odpowiedz
      • Janusz Majusz
        2016-09-17 17:33
        zbadaj sie i z glowy, mozna nawet zapisac sie na badania płatne nie powinno to duzo kosztowac, ale nawet lekarz rodzinny moze Cie skierowac na badania bezpłatne takie jak prześwietlenie płuc (Rentgen) to bezobjawowe i bezbolesne badanieodpowiedz
      • Isska
        2016-04-19 17:48
        Julia- Prawdopodobnie może być objawem raka płuc, w różnym wieku można mieć, nawet starsze osoby. Musisz iść z tym do lekarza i ci powie co Ci jest i wogóle.odpowiedz

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Rak piersi - NOWA KSIĄŻKA!

Najlepsi eksperci specjalizujący się w leczeniu raka piersi stworzyli wyczerpujący, przystępny oraz dający pacjentkom nadzieję i siłę przewodnik po współczesnych metodach terapeutycznych i rekonstrukcyjnych.
Więcej o książce

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Czym jest torbiel śródpiersia i jak się ją leczy?
    Otrzymałam wczoraj opis RM. Martwię się, gdyż zdiagnozowano torbiel śródpiersia. Wizytę u lekarza mam za kilka tygodni, a ja zastanawiam się, czy to coś poważnego i czy ewentualnie czeka mnie jakiś zabieg.
  • Czy zawodowe narażenie na chrom może przyczyniać się do rozwoju raka płuc?
    Od jakiegoś czasu w pracy mam styczność z pyłami powstałymi w wyniku szlifowania stali nierdzewnych/kwasoodpornych. Niestety z początku nie miałem pojęcia, iż zawierają one w sobie chrom, który jest bardzo toksyczny i przez pierwszy miesiąc nie stosowałem maski ochronnej. Czy istnieją jakieś metody skutecznego oczyszczania płuc/neutralizowania rakotwórczego działania chromu?

Bez znieczulenia

Blog Katarzyny Kubisiowskiej

  • Osieroceni

    Kobiety potrafią boleć nad tym przez wiele kolejnych miesięcy. Ludzie wkoło (beznadziejnie) pocieszają: urodzisz kolejne. A mogliby wykonać minimalny wysiłek, ruszyć kulawą wyobraźnię i poczuć, w jakim stanie psychicznym pogrąża się matka, która na świat wydaje dziecko nie żywe, lecz martwe.

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies